Kort gemaaide gazons zijn niet meer hip. Ze leveren geen bijdrage aan het oplossen van de klimaat- en biodiversiteitscrisis.
Veel steden en gemeenten schakelen daarom over van kort gemaaide gazons naar bloemrijke graslanden. Dat doen ze door deel te nemen aan campagnes als Maai Mei Niet of Bye Bye Gazon of door de maaifrequentie terug te brengen naar 2 à 3 maaibeurten per jaar. Ook Riemst werkt aan een omvormingsbeheer om grote vlakken gazon, die we niet intensief gebruiken, bloemrijker en klimaatrobuuster te maken.
Vlaanderen wordt steeds droger. Door de klimaatverandering zien we vaker langdurige perioden met hoge temperaturen en droogte, afgewisseld met kortstondige hevige regenbuien.
Bij langdurige droogteperiodes raakt het grondwater niet aangevuld en kampen we met uitgedroogde bodems. Deze bodems worden keihard. Bij een kortstondige hevige regenbui kan het regenwater daardoor niet infiltreren en spoelt het af over de bodem. Dit met modderstromen (erosie) en overstromingen als gevolg.
Bij langdurige neerslagperiodes is de bodem verzadigd met water en kan regenwater niet meer infiltreren. Hierdoor hebben we meer kans op overstromingen.
Kort gemaaide gazons zijn gevoeliger voor uitdrogen. Door gazons minder te maaien en het gras wat hoger te laten staan, droogt de bodem minder snel uit. De bodem werkt als een spons en infiltreert beter water tijdens hevige regenbuien. Hoger gras zorgt er ook voor dat de omgeving minder snel opwarmt.
Ook voor onze bestuivers heeft een bloemrijk grasland een meerwaarde. Door een lagere maaifrequentie ontwikkelen zich wilde planten met mooie bloemen in een gazon. Onze wilde bijen en vlinders vinden er voedsel en schuilplekken.
Door om te schakelen naar een ander maaibeheer gaan we de uitdaging aan om het saaie korte gazon om te toveren in een bloemrijk grasland. Dit past in het Vlaamse klimaatadaptatieplan en in de Blue Deal, die van Vlaanderen een klimaatbestendige regio willen maken.
Met de campagne #andersmaaien maait de gemeente Riemst enkele gazons, verspreid over de verschillende dorpen van Riemst, voortaan slechts 2 à 3 keer per jaar. Het gaat over grote oppervlakken gazon die niet intensief gebruikt worden. Door deze gazons te verschralen, vormen we ze om naar bloemrijke graslanden. Onze zoemzones en bijenbars kan je herkennen aan de ludieke borden van #andersmaaien met de vrolijke bijtjes. Door dit maaibeheer enkele jaren vol te houden, zullen er zich in de toekomst spontaan diverse bloemen gaan ontwikkelen.
Heel wat gebieden worden ook beheerd met een geherderde schaapskudde. Deze gebieden worden na enkele jaren bloemrijker en biodivers. Voorbeelden zijn de natuurgebieden Plateau van Caestert en Tiendeberg, de brughoofden in Kanne, diverse wachtbekkens en hoogstamboomgaarden, steile taluds en wegbermen.
Neen, het is een beetje een klik die we moeten maken in ons hoofd. We zijn nu eenmaal knalgroene gemillimeterede gazons gewoon. Iets dat in het verleden ingeburgerd werd omdat gazons in kasteelparken gekortwiekt werden. Ondertussen worden de gazons van kasteelparken terug omgevormd naar bloemrijke graslanden.
Juist door zones wel en niet te maaien creëer je een speels effect in het openbaar groen. Uiteraard maaien we plekken frequent zodat kinderen kunnen spelen of je kan picknicken tussen de bloemenpracht.
Banken, afvalbakken speeltoestellen,… maaien we vrij zodat deze goed bereikbaar blijven. Langs verhardingen maaien we zuiverheidsboorden. Dit zijn stroken van 50 à 100 cm breed die we maaien zodat er geen hoog gras kan overhangen op paden.
De combinatie van kort en lang gras oogt dus mooi.
Op enkele plaatsen gaan we dadelijk kunnen profiteren van mooie wilde bloemen. Dat zijn zones met een schralere bodem.
Zones met een rijke bodem moeten eerst door een aangepast maaibeheer verschraald worden. Hoe armer de bodem, hoe soortenrijker de bloemenpracht. Het kan dus een jaar of 3 à 4 duren totdat op sommige plekken de eerste bloemen opduiken.
Uiteraard! Creëer je eigen kleurrijke bloemenweide en verander je gazon in een feestelijk boeket voor bijen, vlinders én voor jezelf!
Wilde bijen, vlinders, lieveheersbeestjes, … We zien ze graag. Helaas hebben veel van onze insecten het zwaar. Door minder te maaien kan je ze op een eenvoudige manier helpen!
Door een gedeelte van je gazon minder te maaien krijg je na verloop van tijd mooie bloemen in je gazon. Probeer al eens mee te doen tijdens de campagne Maai Mei Niet en maai je gazon of een gedeelte van je gazon in de maand mei niet.
Wil je verder gaan en meer bloemen in je gazon? Maai dan twee à drie keer per jaar. Een voedselrijk gazon maai je in mei, juli en september. Een schraler gazon maai je in juni en september. Belangrijk is dat je altijd het maaisel afvoert en niet laat liggen!
Wil je het ontwikkelen van een bloemrijk grasland helemaal onder de knie krijgen? Bekijk dan zeker deze filmpjes over het beheer en fases van graslanden.