Recent is gebleken dat in verschillende producten met speelzand die in Nederland te koop waren, asbest is aangetroffen. Er is geen risico op asbest in zand dat lokaal is aangekocht en gebruikt wordt in bijvoorbeeld een publieke zandbak. Lees hier alles wat je moet weten!
De FOD Economie start met een onderzoek naar mogelijk asbest in speelzand. Dat naar aanleiding van een Nederlands mediaonderzoek naar een mogelijk risico op asbest in speelzand dat in Nederland verkocht werd.
Het gaat om gekleurd, kinetisch, magnetisch of knutselzand dat, meestal in kleine verpakkingen, in de (online) handel verkrijgbaar is. Voor het natuurlijk zand dat gewoonlijk wordt gebruikt in zandbakken van openbare of particuliere speelplaatsen zijn er geen aanwijzingen voor een verhoogd risico.
De FOD Economie voerde onderzoek uit op 15 monsters. Hieruit blijkt dat alle producten voldoen aan de Europese veiligheidseisen voor speelgoed. Twaalf producten bevatten geen asbestvezels. In drie producten werd enkel een zeer geringe hoeveelheid aangetroffen, ver onder de wettelijke limiet van 0,1?%
(namelijk 0,00004%, 0,000002% en 0,0000006%). De FOD Economie verspreidt ook een lijst van speelzand dat in Nederland en het Verenigd Koninkrijk al onderzocht is en nu op de "zwarte lijst” belandt.
Asbest is vooral gevaarlijk voor de gezondheid wanneer het wordt ingeademd bij herhaalde, langdurige blootstelling (chronische blootstelling) of acuut bij zeer hoge concentraties. Inslikken via de mond is minder risicovol.
Momenteel zijn de belangrijkste adviezen:
- Speel voorlopig niet met of in kinderspeelzand.
- Verpak speelzand luchtdicht in twee zakken.
- Losliggend speelzand maak je schoon met natte doeken en niet met een stofzuiger.
Op de website van FOD Economie vind je een lijst met veelgestelde vragen.
Veilig speelgoed? Tips vóór de aankoop | FOD Economie
Speelzand tijdelijk toegelaten op Vlaamse recyclageparken
Tot 15/05/2026 mag speelzand naar het recyclagepark worden gebracht. De regeling geldt voor gekleurd zand, kinetisch zand, knutselzand, ... dat in de (online) handel verkrijgbaar is. De regeling geldt niet voor het zand uit zandbakken buiten! De recyclageparken en OVAM vragen om het zand dubbel verpakt in zakken of folie, luchtdicht, afgesloten met tape binnen te brengen (als het product nog in zijn oorspronkelijke verpakking zit, laat het dan daar in zitten en verpak dit op dezelfde wijze) en de instructies van de parkwachters te volgen. OVAM adviseert om losliggend speelzand met natte doeken in te zamelen en eerst even te bevochtigen, bijvoorbeeld met een plantenverstuiver (verpak de gebruikte natte reinigingsdoeken mee bij het ingezamelde speelzand). Gebruik in geen geval een stofzuiger! Grotere hoeveelheden, bijvoorbeeld van scholen, worden best verdeeld over kleinere verpakking die makkelijk gedragen kunnen worden.
Meer info: Speelzand tijdelijk toegelaten op Vlaamse recyclageparken
