Onder het Mergellandschap van Riemst schuilt een fascinerende wereld die je niet meteen ziet, maar des te meer tot de verbeelding spreekt. Met bijna 200 kilometer aan ondergrondse gangen is onze gemeente rijk aan een uniek erfgoed dat door de eeuwen heen door mensenhanden werd gevormd.
Vandaag zet Riemst zich actief in om deze bijzondere plek te beschermen, te onderzoeken en veilig te houden.
Indrukwekkend ondergronds netwerk
Riemst telt maar liefst 113 ondergrondse mergelgroeven, verspreid over Kanne, Zichen-Zussen-Bolder en Val-Meer. Samen vormen ze een uitgebreid en historisch gangenstelsel.
- 12 grote mergelgroeven
- 59 kuilen
- 15 grotwoningen en kelders
In 2025 kreeg de Grote Berg bovendien een bijzondere erkenning als beschermd monument en cultuurhistorisch landschap.
Veiligheid voorop
De meeste mergelgroeven zijn niet toegankelijk voor het publiek. Zonder ervaring is verdwalen in het gangenstelsel een reëel risico, en sommige groeven kampen met stabiliteitsproblemen.
Daarom geldt er een verbod op het betreden van de groeven. Overtredingen kunnen leiden tot een GAS-boete.
De gemeente volgt de toestand van de groeven nauwgezet op. Samen met de 11 vrijwilligers van vzw Hulpdienst Groeven worden jaarlijks gemiddeld 180 inspecties uitgevoerd. Zij ondersteunen ook onderzoek, kartering en gemeentelijke activiteiten.
Wist je dat…
- “Mergelgrotten” eigenlijk door mensen gemaakte steengroeven zijn?
- De ontginning al zo’n 800 jaar geleden begon?
- Er vandaag nog steeds onbekende gangen ontdekt worden?
- Het oudste opschrift “Anno 1440” werd gevonden in de groeve Grote Berg?
- Vrijwilligers jaarlijks gemiddeld 180 inspecties uitvoeren?
"De mergelgroeven zijn een groot geschiedenisboek. Eeuwen gebruik heeft sporen nagelaten in de vorm van tekeningen, opschriften en gebruikerssporen."
Frans Willems, vzw Hulpdienst Groeven
Europese hotspot voor vleermuizen
De mergelgroeven zijn niet alleen historisch waardevol, maar ook van groot belang voor de natuur. Als erkend Natura 2000-gebied vormen ze een ideale overwinteringsplaats voor vleermuizen dankzij hun constante temperatuur en hoge luchtvochtigheid.
Riemst behoort zelfs tot de belangrijkste overwinteringslocaties in Noordwest-Europa.
Tijdens de telling van 2026 werden maar liefst 6.337 vleermuizen geregistreerd — een stijging van bijna 12% ten opzichte van 2025.
Vijf bijzondere verhalen
De mergelgroeven van Riemst zijn niet zomaar gangen in de grond. Ze vormen een levend geschiedenisboek waarin het verhaal van generaties Riemstenaren is vastgelegd. Om deze waardevolle verhalen te bewaren en te delen, liet de gemeente Riemst, met steun van het Agentschap Onroerend Erfgoed, vijf korte documentaires maken.
